Preminuo je u 97. godini: Tokom rata u BiH protivio se ukidanju embarga na oružje, a njegova vlada prijetila je i povlačenjem francuskih snaga iz UNPROFOR-a

Bivši francuski premijer Édouard Balladur preminuo je u Parizu u 97. godini života, potvrđeno je iz zvaničnih francuskih izvora.

Balladur je na čelu francuske vlade bio od 1993. do 1995. godine, u jednom od najtežih perioda novije evropske historije. Njegov mandat ostao je posebno zapamćen i u kontekstu rata u Bosni i Hercegovini.

Protivio se ukidanju embarga

Jedno od najkontroverznijih pitanja bilo je njegovo protivljenje ukidanju embarga Ujedinjenih nacija na uvoz oružja u Bosnu i Hercegovinu.

Dok su Sjedinjene Američke Države i dio američkih zvaničnika zagovarali ukidanje embarga kako bi Armija RBiH mogla efikasnije ostvariti pravo na samoodbranu, Balladur i njegova vlada bili su protiv takvog poteza.

Francuski premijer tada je tvrdio da bi ukidanje embarga moglo dodatno proširiti rat i ugroziti međunarodne mirovne snage koje su se nalazile na terenu.

Francuska je u okviru UNPROFOR-a imala jedan od najvećih vojnih kontingenata u Bosni i Hercegovini, zbog čega je Pariz posebno insistirao na sigurnosti svojih vojnika.

Pritisak nakon Markala

Tokom Balladurovog mandata dogodio se i prvi masakr na sarajevskoj pijaci Markale, 5. februara 1994. godine, kada je poginulo 68, a ranjeno više od 140 građana Sarajeva.

Nakon tragedije uslijedio je snažan međunarodni pritisak. Francuska je podržala ultimatum NATO-a kojim je od srpskih snaga zatraženo da teško naoružanje povuku iz zone oko Sarajeva ili ga stave pod kontrolu UN-a, uz prijetnju zračnim udarima.

Ipak, Pariz je i dalje bio veoma oprezan kada je riječ o širim vojnim akcijama u BiH.

Prijetnje povlačenjem snaga

Balladurova vlada u pojedinim je trenucima koristila i mogućnost povlačenja francuskih vojnika iz Bosne i Hercegovine kao sredstvo pritiska na međunarodnu zajednicu.

Takva politika izazivala je nezadovoljstvo u Sarajevu, dok su kritičari tvrdili da je Francuska svojim stavovima doprinosila održavanju statusa quo u ratu.

Balladur će zbog toga u historiji Bosne i Hercegovine ostati zapamćen kao jedna od kontroverznih evropskih političkih figura iz perioda agresije na BiH.

U Francuskoj je, s druge strane, ostao poznat kao konzervativni političar, reformator i jedan od važnijih ljudi francuske desnice. Premijersku funkciju obavljao je u vrijeme predsjednika Françoisa Mitterranda, a nakon toga se kandidovao i na predsjedničkim izborima 1995. godine.

Vijest o njegovoj smrti potvrdio je aktuelni francuski premijer Sébastien Lecornu, koji je istakao da je Balladur bio ličnost snažno povezana s historijom Pete Republike.