Srbija bi se mogla suočiti s ozbiljnim finansijskim posljedicama nakon što Evropska komisija razmatra mogućnost obustave do 1,5 milijardi eura sredstava zbog zabrinutosti u vezi s demokratijom, reformama i odnosima s Rusijom, prenosi Politico.
Iako Srbija nije članica Evropska unija, pregovore o pristupanju započela je 2014. godine, čime je stekla pravo na značajnu finansijsku podršku i grantove namijenjene provođenju reformi, posebno u oblasti pravosuđa i vladavine prava.
Evropski zvaničnici sve otvorenije izražavaju zabrinutost zbog političkih dešavanja u zemlji. Evropska komesarka za proširenje Marta Kos upozorila je na zakonske izmjene koje, prema njenim riječima, podrivaju nezavisnost pravosuđa, kao i na pritiske na demonstrante i medije.
Komisija trenutno procjenjuje da li Srbija i dalje ispunjava uslove za isplatu sredstava iz finansijskih instrumenata EU, a unutar institucija raste pritisak da se sredstva privremeno zamrznu.
Dodatnu težinu cijelom procesu moglo bi dati i mišljenje Venecijanska komisija, koje se očekuje krajem mjeseca. Njegovi zaključci mogli bi biti ključni faktor u donošenju konačne odluke o eventualnoj suspenziji finansiranja.
S druge strane, predsjednik Srbije Aleksandar Vučić i predstavnici vlasti poručuju da zemlja ostaje posvećena evropskom putu. Glavni pregovarač s EU, Danijel Apostolović, izrazio je uvjerenje da do obustave sredstava ipak neće doći, naglašavajući da Beograd aktivno sarađuje s Komisijom.
Evropska unija je najveći finansijski partner Srbije – samo u periodu od 2021. do 2024. godine dodijeljeno je više od 586 miliona eura bespovratnih sredstava, dok je dodatnih 1,5 milijardi eura dostupno uz ispunjavanje reformskih uslova. Od 2000. godine Srbija je ukupno primila više od sedam milijardi eura evropske pomoći.
Ipak, dugogodišnja politika balansiranja između Brisela i Moskve, uz spor tempo reformi, sada dolazi na naplatu – i mogla bi skupo koštati Srbiju.