Pred Komisija za borbu protiv korupcije Zastupničkog doma PSBiH danas su iznesene ozbiljne optužbe o sumnjivim diplomama, kontroverznim akreditacijama privatnih univerziteta i mogućim političkim vezama koje godinama omogućavaju zloupotrebe u visokom obrazovanju u Bosni i Hercegovini.
U centru pažnje našle su se visokoškolske ustanove iz Tuzle, Brčkog i Goražda, dok su istraživački novinari upozorili da institucije godinama nisu uspjele uspostaviti ozbiljnu kontrolu nad sistemom izdavanja diploma.
Četiri univerziteta pod lupom
Tokom saslušanja posebno su izdvojeni Kallos, Internacionalni univerzitet Brčko distrikta, Privredna akademija i univerzitet u Goraždu.
Najviše pažnje izazvao je slučaj Kallosa iz Tuzle, kojem je krajem 2024. godine oduzeta dozvola za rad, ali ne i državna akreditacija.
Istraživačka novinarka Anisa Mahmutović upozorila je da ta ustanova više nema licencu za izvođenje studijskih programa iz medicine, biomedicine i zdravstva, ali da procesi oko akreditacije i dalje izazivaju brojna pitanja.
Optužbe za političke veze i sukob interesa
Mahmutović je otvorila i pitanje mogućih političkih i institucionalnih veza koje su, prema njenim tvrdnjama, omogućavale sporne akreditacije.
Posebno je problematizovala činjenicu da je vlasnik Kallosa 2021. godine postao član Upravnog odbora državne agencije za visoko obrazovanje upravo u periodu kada su pojedini univerziteti dobijali akreditacije.
Tokom saslušanja spomenuta su i imena više političkih funkcionera i javnih osoba koje su bile povezane s univerzitetima pod istragama.
Do 10.000 spornih diploma?
Prema iznesenim informacijama, za Internacionalni univerzitet Brčko distrikta procjenjuje se da je u posljednjih 15 godina izdano i do 10.000 diploma.
Iako je Inspektorat ranije zabranio rad toj ustanovi, odluka je kasnije poništena.
Istraživački novinar Adis Mujdanović upozorio je i na slučaj Privredna akademija, za koji tvrdi da posluje kroz firmu “Expres promet”.
Diplome “naručivane kao s Temua”
Jedna od najupečatljivijih izjava tokom saslušanja odnosila se na navode o kupovini diploma.
Mahmutović je izjavila da je jedan lokalni političar, koji je nedavno uhapšen, diplome sa goraždanskih univerziteta “naručivao kao s Temua”, aludirajući na lakoću i brzinu kojom su se, prema sumnjama, mogle pribaviti.
Komisija traži hitne reforme
Predsjedavajući Komisije Branislav Borenović poručio je da će biti sačinjen detaljan izvještaj koji će pokazati da li institucije imaju snage obračunati se s ovim problemom.
Član Komisije Jasmin Emrić upozorio je da je ključni problem u radu državne agencije za visoko obrazovanje koja je, prema njegovim riječima, dozvoljavala sumnjive akreditacije privatnih univerziteta.
Kompletan izvještaj Komisije bit će dostavljen Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine, a očekuju se i dodatne provjere diploma zaposlenih u javnim institucijama širom zemlje.