Švicarski list Neue Zürcher Zeitung objavio je analizu o promjenama američke politike na Balkanu, posebno se osvrćući na Bosnu i Hercegovinu i odnose Washingtona i Evropske unije u regiji.
U tekstu pod naslovom “Na Balkanu su Amerikanci i Evropljani sada protivnici. Šta to znači za region?”, list navodi da se uloga SAD-a u BiH značajno promijenila u odnosu na period nakon ratova devedesetih.
“Nakon jugoslavenskih ratova SAD više nisu garant mira koji su uspostavile. Sada ih više zanimaju profitabilni poslovi s lokalnim vladama nego politički poredak u regiji”, navodi NZZ, uz ocjenu da Washington Evropu sve više posmatra kao konkurenta.
Poseban fokus stavljen je na projekat Južne interkonekcije, gdje NZZ navodi da je prvobitna ideja bila zajedničko djelovanje SAD-a i Evropske unije, ali da je nova američka administracija preuzela vodeću ulogu kroz direktne pregovore s vlastima u BiH.
List se osvrnuo i na odnos SAD-a prema predsjedniku SNSD-a Miloradu Dodiku, podsjećajući da je ranije bio pod američkim sankcijama zbog politike koju je Washington ocjenjivao kao prijetnju stabilnosti BiH.
“To što je BiH nakon rata opstala u velikoj mjeri je zasluga Amerikanaca koji su nametnuli Dejtonski sporazum. Međutim, prioriteti administracije Donalda Trumpa danas su drugačiji”, navodi se u analizi.
NZZ piše i o ulozi visokog predstavnika u BiH, tvrdeći da su posljednjih mjeseci vidljivi pritisci na ovu instituciju, koja je nakon rata imala zadatak nadgledati provedbu Dejtonskog sporazuma.
Posebno se navodi da je došlo do neslaganja između SAD-a i evropskih zemalja oko izbora budućeg visokog predstavnika, nakon što Francuska i Njemačka nisu podržale američkog kandidata.
Švicarski list smatra da odnos prema BiH nije izolovan slučaj, već dio šire promjene američke politike prema Zapadnom Balkanu.
“Vrijeme izgradnje država na Balkanu je završeno, a sada su u prvom planu obostrano korisna partnerstva”, navodi NZZ, pozivajući se na novu američku doktrinu.
U tekstu se spominju i američke kompanije uključene u infrastrukturne i energetske projekte širom regije, uključujući Srbiju, Sjevernu Makedoniju i BiH.
Kao jednu od najvećih promjena navode smanjen fokus SAD-a na evropske integracije BiH i drugih zemalja regiona.
“Tokom posljednjih dvadeset godina Washington je snažno podržavao približavanje regije Evropskoj uniji. Sada se taj odnos mijenja”, piše NZZ.
Na kraju analize švicarski list zaključuje da bi nova politika SAD-a mogla natjerati Evropsku uniju da se snažnije uključi na Balkanu kako bi spriječila dodatnu nestabilnost u regiji.