Evropska unija upozorila je kompanije i finansijske institucije da ne učestvuju u izgradnji novog izraelskog naselja na okupiranoj Zapadnoj obali, ističući da bi takav projekat mogao ozbiljno ugroziti mogućnost uspostavljanja nezavisne palestinske države.
Upozorenje se odnosi na plan izgradnje u području E1, u blizini izraelskog naselja Ma’ale Adumim i istočnog Jerusalema. Evropsko vijeće pozvalo je izraelske vlasti da povuku tendere za gradnju i obustave širenje naselja na okupiranoj palestinskoj teritoriji.
Evropski zvaničnici upozorili su da bi učešće kompanija i finansijskih institucija u takvim projektima moglo imati pravne, ekonomske i reputacijske posljedice.
Projekat koji bi mogao presjeći Zapadnu obalu
Područje E1 ima poseban značaj zbog svog geografskog položaja. Evropsko vijeće upozorava da bi izgradnja planiranih stambenih jedinica mogla dodatno razdvojiti palestinska naseljena područja, uključujući Ramalu, istočni Jerusalem i Betlehem.
Takav razvoj događaja otežao bi povezivanje teritorija na kojima bi se trebala uspostaviti buduća palestinska država. Evropski zvaničnici smatraju da bi projekat ozbiljno narušio mogućnost stvaranja teritorijalno povezane i održive palestinske države.
Izraelski plan izazvao je kritike i ranije. Evropska unija je još u augustu pozvala izraelsku vladu da odustane od tendera za izgradnju više od 1.200 stambenih jedinica u području E1, upozoravajući da bi realizacija projekta mogla podijeliti Zapadnu obalu na dva dijela i dodatno izolirati istočni Jerusalem.
U septembru je objavljeno i proširenje građevinskog plana. Prema podacima izraelske organizacije za zaštitu prava Ir Amim, raspisani su dodatni tenderi za 2.167 stambenih jedinica, čime je ukupan broj planiranih jedinica porastao na 3.401.
EU upozorava na pravne i ekonomske posljedice
Evropsko vijeće poručilo je da kompanije ne bi trebale učestvovati u građevinskim projektima u području E1 niti u drugim aktivnostima širenja izraelskih naselja na okupiranoj teritoriji.
Upozorenje se odnosi i na finansijske institucije koje bi mogle podržati takve projekte. EU smatra da poslovno učešće može otvoriti pitanje odgovornosti zbog mogućeg kršenja međunarodnog prava, uz dodatne finansijske i reputacijske rizike.
Stav Evropske unije je da su izraelska naselja na okupiranoj Zapadnoj obali nezakonita prema međunarodnom pravu. Izrael osporava takvo tumačenje.
Spor oko naselja predstavlja jedno od ključnih pitanja izraelsko-palestinskog sukoba. Evropska unija nastavlja zagovarati rješenje s dvije države, prema kojem bi Izrael i nezavisna Palestina postojali jedni pored drugih u miru i sigurnosti.
Upravo zbog toga evropski zvaničnici upozoravaju da bi realizacija plana E1 mogla dodatno udaljiti mogućnost političkog dogovora i uspostavljanja održive palestinske države.