Zemlje istočnog krila NATO-a spremne su izdvojiti dodatni novac kako bi zadržale što veći broj američkih vojnika na svojoj teritoriji, u trenutku kada raste zabrinutost zbog mogućeg smanjenja američkog vojnog prisustva u Evropi.
Istočnoevropske članice NATO-a pripremaju ponudu prema kojoj bi preuzele veći dio troškova povezanih s prisustvom američkih snaga, u pokušaju da uvjere administraciju Donalda Trumpa da ne povlači dodatne vojnike iz ovog dijela kontinenta.
Šestomjesečna revizija
Nova ponuda dolazi uoči sastanka NATO-a s američkim podsekretarom odbrane za politiku Elbridgeom Colbyjem, koji bi trebao biti održan 27. augusta u Briselu.
Istovremeno, Pentagon provodi šestomjesečnu reviziju američkog vojnog prisustva u Evropi. Washington je saveznicima već poslao upitnik kojim ispituje njihovu podršku američkoj politici, ali i odnos prema korištenju američkih vojnih baza.
U Evropi trenutno boravi između 80.000 i 100.000 američkih vojnika.
Zemlje istočnog krila NATO-a žele zadržati što veći broj američkih pripadnika vojske jer njihovo prisustvo smatraju ključnim za odvraćanje potencijalne ruske agresije.
Strah od smanjenja američkog prisustva
Evropske članice NATO-a posebno strahuju da bi povlačenje dijela američkih snaga moglo oslabiti sigurnost kontinenta.
Revizija američkog vojnog prisustva trebala bi biti završena do decembra, dok je već najavljeno povlačenje oko 5.000 američkih vojnika iz Njemačke.
Upravo zbog toga pojedine države istočne Evrope žele Washingtonu ponuditi finansijski model kojim bi preuzele veći dio troškova američkih trupa i infrastrukture.
Njihova računica je jednostavna: ako evropske države budu spremne platiti više, veća je vjerovatnoća da će američka administracija zadržati vojnike koji se trenutno nalaze na evropskom kontinentu.
Washington traži više od novca?
Pojedini evropski saveznici smatraju da Washington kroz poslani upitnik ne ispituje samo spremnost država da finansiraju američko vojno prisustvo, već i njihovu političku lojalnost prema administraciji Donalda Trumpa.
Od evropskih saveznika očekuje se veći doprinos vlastitoj odbrani, ali i jasnija podrška američkoj sigurnosnoj politici.
Takav pristup već izaziva zabrinutost među pojedinim evropskim zvaničnicima, koji strahuju da bi se članice NATO-a mogle početi međusobno nadmetati u tome koja će ponuditi više kako bi osigurala američko vojno prisustvo.
Stručnjaci upozoravaju da bi takva situacija mogla dovesti do svojevrsnog takmičenja među saveznicima u pokušaju da pridobiju naklonost Washingtona.
Istočna Evropa ne želi ostati bez američkog štita
Za države koje se nalaze bliže Rusiji američko vojno prisustvo ima posebno veliki značaj.
Nakon početka rata u Ukrajini, NATO je dodatno ojačao svoje istočno krilo, a američke snage imaju važnu ulogu u odvraćanju i jačanju odbrambenih kapaciteta saveznika.
Zbog toga zemlje istočne Evrope sada otvaraju novčanike kako bi pokazale da su spremne platiti više za sigurnost koju pružaju američke snage.
Istovremeno, odluka Washingtona o budućem rasporedu američkih vojnika mogla bi značajno utjecati na sigurnosnu arhitekturu Evrope.
Ako Pentagon odluči smanjiti broj američkih vojnika, evropske države bit će prisiljene ubrzati jačanje vlastitih vojnih kapaciteta. Ako se, međutim, američko prisustvo zadrži, dodatno finansiranje evropskih saveznika moglo bi postati važan dio novog dogovora između Washingtona i NATO članica.